Theo nhiều nhà phân tích tình hình năng lượng toàn cầu, thì khi giá dầu thô thế giới vượt qua 65 USD/thùng, an ninh năng lượng và ổn định kinh tế, chính trị của nhiều nước phương Tây tiên tiến như Mỹ, Nhật Bản sẽ bị đe đọa. Không chỉ Nhật Bản, nước không có nguồn dầu hỏa tự nhiên mà hoàn toàn lệ thuộc vào bên ngoài, nước Mỹ có trữ lượng dồi dào cũng gặp khó khăn. Nay lại thêm một cái “tàu há mồm” hút dầu là Trung Quốc, đối thủ của Mỹ, Nhật trong cuộc chiến năng lượng. Những bất đồng mới với nước xuất khẩu dầu hỏa đứng hàng tốp 5 thế giới Venezuela, càng làm cho bài toán an ninh năng lượng của Mỹ thêm ảm đạm trong bối cảnh Trung Đông như lò thuốc súng chờ nổ và xu hướng bài Mỹ tăng tại nhiều nước Ả rập Hồi giáo. Hiện Nga đã vượt Ả Rập Xê Út như nước xuất khẩu nhiều dầu hỏa nhất thế giới. Dầu hỏa và khí đốt cũng được Nga vận dụng trong các quan hệ với phương Tây.
Chuyện một số nước thao túng nguồn dầu hỏa và dùng dầu hỏa làm vũ khí áp lực khiến Washington không mấy hài lòng. Cuộc chiến Iraq một phần cũng là vì dầu hỏa. Trước tình hình trên đe dưới búa này, chính quyền Mỹ và cả các nhà khoa học Mỹ đang ráo riết tìm những nguồn năng lượng khác có sức cung lớn và ổn định để thay thế dầu hỏa. Nhưng muốn là một chuyện, còn làm được hay không lại là chuyện khác. Trong những tháng gần đây, nhiều tờ báo lớn có uy tín và nghiêm túc của Mỹ đi sâu vào phân tích vấn đề này, để xem khả năng của nước Mỹ đến đâu và Mỹ có nhiều thứ để chọn lựa không. Nhưng tất cả các nhà phân tích đều đồng quan điểm: trong những năm sắp tới, chí ít là 10 năm nữa, nước Mỹ vẫn còn lệ thuộc nhiều vào dầu hỏa và các chính sách toàn cầu của Mỹ đều không thể gạt sang bên loại nguyên liệu tối cần này.
Dù sao thì các nghiên cứu mới đây về tính khả thi của các nguồn năng lượng thay thế cho dầu hỏa là rất đáng lạc quan, mà nổi bật nhất là 6 loại nhiên liệu hàng đầu có thể thế chỗ cho dầu hỏa. Đó là:

1. Điện mặt trời: Nói đến điện mặt trời, người ta không còn liên tưởng đến những tấm kính manh mún đặt trên mái nhà hay trên nóc những chiếc xe hơi, xe máy, mà nghĩ ngay đến các hệ thống năng lượng mặt trời đồ sộ với các photovoltaic đặt liên kế, hiện đại, để chuyển ánh nắng mặt trời luôn dồi dào thành điện năng. Hiện nay, giá một hệ thống photovoltaic khoảng trên dưới 18.000 USD. Tháng nào mặt trời chiếu nhiều, tháng đó người sử dụng được lợi nhiều, thậm chí dư thừa để bán cho các công ty điện bằng cách chuyện nó vào mạng lưới điện địa phương. Dĩ nhiên, vì điện mặt trời lệ thuộc vào tự nhiên, nên cũng cần phải có nguồn điện khác dự phòng.
2. Năng lượng gió: Cũng như các cối xay gió, những turbine khổng lồ sẽ dễ dàng biến năng lượng gió thành điện năng dùng cho sinh hoạt gia đình, công sở  và cả kinh doanh, sản xuất qui mô nhỏ. Giá mỗi chiếc turbine xê dịch từ 250.0000 – 1 triệu USD tùy kích cỡ. Thông dụng và hiệu quả nhất là những cỗ máy có thể cung cấp điện cho 300 hộ gia đình trở lên. Bất tiện lớn nhất của loại năng lượng này là hoàn toàn vô bổ khi không có gió. Vì vậy phải luôn luôn có nguồn điện khác dự phòng. Đi tiên phong sử dụng năng lượng gió (vừa sạch vừa không gây ô nhiễm) là các nước châu Âu. Tỉ lệ nguồn điện này trong cơ cấu năng lượng của nhiều nước châu Âu đã tăng đáng kể, như ở Hà Lan chẳng hạn.
3. Điện nguyên tử: Tìm thấy trong quặng đá, khi uranium dùng làm nhiên liệu cho động cơ nguyên tử, nó tạo ra nguồn năng lượng mới không tạo khói làm hỏng tầng ozone, mà giá lại rẻ. Chỉ có đầu tư ban đầu là tốn kém. Hiện các nhà máy điện hạt nhân cung cấp đến 20% điện tiêu dùng tại Mỹ và tỉ lệ này sẽ tăng thêm nhờ các đầu tư mới. Vấn nạn lớn nhất mà các nhà máy điện hạt nhân gây ra cho môi trường là chất thải hoạt tính (radioactive nuclear waste), một chất sinh ung thư và nhiều bệnh tật khác. Cần có nơi lưu trữ an toàn và lâu dài chất thải độc hại này, nếu chưa có khả năng tái chế.

Một nhà máy sản xuất Ethanol

4. Hỗn hợp Ethanol: Hóa chất Ethanol được ly trích từ bắp và giá thành của nó là đối thủ của dầu hỏa. Loại nhiên liệu hỗn hợp 10% ethanol và 90% xăng không chì đã có mặt tại khoảng 1/3 số cây xăng ở Mỹ. Một loại xe khác có tên FFV (flexible fuel vehicles) sử dụng nhiên liệu trộn gồm 85% ethanol và 15% xăng không chì (E 85) cũng xuất hiện ngày càng nhiều. Khi không mua được xăng E 85, FFV vẫn chạy được bằng xăng thông dụng. Nếu có bất lợi thì đó là để ly trích ethanol, người ta cần rất nhiều năng lượng khác. Vì vậy, tương lai của loại nhiên liệu thay thế này không mấy sáng sủa.
5. Biodiesel: Loại dầu sinh học biodiesel được sản xuất từ các loại thực vật như đậu nành, hoa hướng dương. Không gây độc hại, chúng có thể pha với dầu diesel để giảm ô nhiễm khói thải. Các loại xe động cơ Diesel hiện có, khi chuyển sang vận hành bằng dầu sinh học chỉ cần điều chỉnh chút ít chi tiết máy. Giá thành của biodiesel cũng khá rẻ, nhưng nó cũng gặp trường hợp của ethanol: cần nhiều năng lượng khác để sản xuất.

Xe chạy bằng Hydrogen

6. Hydrogen: Các nhà khoa học có tể tạo ra điện từ nước, thông qua hệ thống pin tế bào năng lượng hydrogen (hydrogen fuel cell). Nhưng bất lợi vẫn là cần sử dụng một nguồn năng lượng khác để ly trích hydrogen từ các phân tử nước. Việc tồn trữ hydrogen cũng là một thách thức, vì độ đậm đặc rất thấp của nó đòi hỏi không gian tồn trữ lớn, choán nhiều chỗ. Đó chính là lý do giải thích tại sao số xe chạy bằng hydrogen và những trạm “xăng” hydrogen chưa có nhiều tại Mỹ. Tuy nhiên, một số siêu thị đã có bán thùng phát điện dùng nhiên liệu hydrogen để cung cấp điện cho các hộ gia đình và văn phòng. Bang California có một chương trình mang tên “Hydrogen Highway”, trong đó đầu tư xây dựng cơ sở  hạ tầng cho loại nhiên liệu “không khói” này. Hãng Honda đã cho xuất xưởng một loại xe hơi giá 200.000 USD chạy bằng… nước lã, với các giàn pin hydrogen. Bài toán an toàn Honda đang hoàn thiện là làm sao giữ cho hydrogen không gây sự cố khi xe hoạt động.

Theo Đất mũi/The Economist, The Washington Post và Time